Vertigo nedir, tedavisi nasıl yapılır?

Vertigo nedir, tedavisi nasıl yapılır: Günümüz hastalıklarından biri olan vertigo, kişinin günlük hayatını olumsuz etkilemekte ve yaşam kalitesini bozmaktadır. Vertigo’nun tedavisi yapılmadığı taktirde, kişiyi yatağından kalkamaz bir hale sokabilmektedir. İşte, vertigo ve tedavisi ile ilgili detaylar;

Vertigo nedir?

Latince bir kökene sahip olan vertigo kelimesi, dönmek anlamına gelmektedir. Vücudun denge sistemlerinden yanlış uyaranların gelmesi ya da doğru bir şekilde gelen uyaranların yanlış olarak algılanması ile meydana gelen dengesizlik durumudur.

Denge sağlanmasında iç kulak, beyin, gözler, omurilik ve kaslar gibi birçok organ birbirleriyle bağlantılı bir biçimde çalışmaktadır. Bu organların herhangi birini olumsuz etkileyen bir rahatsızlık olursa vertigo meydana gelebilmektedir. En çok görülen türü Benign Paroksismal Pozisyonel yani iyi huylu yenileyen pozisyonlu vertigodur. Genellikle baş hareketleri ile görülmekte ve şiddetli dairesel dönme şeklinde ortaya çıkmakta, yatmak, yataktan kalkmak, yukarı bakmak ve öne eğilmek gibi hareketlerle görülen bir baş dönmesidir. Yukarıya bakarken görülen baş dönmesi üst raf vertigosu olarak adlandırılmaktadır.

Günlük yaşantınızda her gün birkaç defa baş dönmeniz oluyorsa ve ritminizi bozuyorsa vertigo olabilirsiniz. Ciddi olarak ele alınıp tedavisi yapılmadığında, kişinin hem iş hem de sosyal yaşantısı durma noktasına kadar gelebilmektedir. Vertigo oluşumuna yol açan hastalıkların türüne göre, eşlik eden belirtiler değişiklik göstermektedir. Bunlar; Mide bulantısı, kulak çınlaması, terleme, kusma, işitme kaybı yaşanması, görme bozukluğu olup, bir enfeksiyon hastalığına bağlı gelişen ateş ve halsizlik de olabilmektedir.

Vertigo hangi testle anlaşılır?

Vertigo, hafif seyirli bir baş dönmesi ve dengesizlik sorunu ile kendini gösterir, şiddetli hale gelerek kişiyi yatağından kalkamayacak kadar bir duruma sokabilmektedir. Vertigo sorununuz olup olmadığını kendiniz çok basit bir test yaparak öğrenebilirsiniz. Bunun için ayaktayken etrafınızda 2-3 dakika süreyle dönün veya öne doğru eğilip kafanızla yuvarlak daireler çizin. Bunu yaptıktan kısa süre sonra çevrenizdeki her şey dönüyor, kendinizi çok kötü hissediyorsanız vertigo olma ihtimaliniz vardır.

Vertigo’nun nedenleri nelerdir?

Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV): Kişide baş dönmesinin en yaygın görülen nedenidir. İç kulakta bulunan yarım daire kanallarında bulunan böbrek taşına benzer kristallerdir. Aniden ve sıkça ortaya çıkmaktadır. Başın duruş pozisyonundan negatif etkilenmekte ve özgün bazı hareketlerle kısa zaman içinde düzelebilmektedir.

Meniere: İç kulaktaki yarım daire kanallarındaki sıvıda meydana gelen artışla ortaya çıkan baş dönmesi, giderek artan işitme zorluğu ve kulak çınlaması şeklinde seyretmektedir.

Vestibüler Nörit (Denge sinirinde iltihaplanma): Daha çok mevsim geçişinde ortaya çıkan, bir takım virüslerle ilişkisi olduğu varsayılan, az şiddetli fakat uzamış vertigo atağı ile seyretmektedir.

Serebellar Vertigo (Beyincik ile ilgili baş dönmesi): Beyincikte aniden gelişen kanama veya beyinciği besleyen damarlardaki ani tıkanmalar ile seyretmektedir. Daha çok yüksek tansiyonu olan ve damar sertliği bulunan yaşlılarda görülmektedir. Kişide aniden görülen baş dönmesi ve yürüme bozukluğu, baş ağrısı, mide bulantısı, kusma ve mesafe algısında bozukluk olmaktadır.

Vertiginöz migren: Bu durum orta yaşlarda ve daha öncesinde, baş ağrısı ve baş dönmesi durumlarında ilk akla gelmesi gereken vertiginöz migrendir. Bu durum baş dönmesini takip eden migrene benzer baş ağrıları atakları ile tanımlanmaktadır. Migrene dönük bir tedavi yapılırsa tüm sorunlar ortadan kalkmaktadır.

Vertebrobaziller yetmezlik: Genellikle orta yaş ve üzerindeki kişilerde sıklıkla görülmektedir. Baş dönmesi, tetikleyici bir faktör olmaksızın aniden ortaya çıkar, birkaç dakika kadar devam eder ve aniden kendiliğinden geçer. Kişide görme kaybı ve çift görme, konuşmada bozukluk, güç kaybı ve hissizlik görülmektedir.

Mutipl Skleroz (MS): Bu durum, daha çok orta yaş ve öncesinde görülen baş dönmeleri atakları yaşandığında düşünülmelidir. Beyin hastalıkları uzmanlarınca tedavi edilir.

Serebellopontin Köşe Tümörleri (Denge sinir tümörleri): Özellikle cep telefonu kullanımının artmasıyla ortaya çıkmaya başlayan ve artan bir tümördür. Genellikle işitme ve denge sinirinin kılıfından kaynaklanmaktadır.

Yaralanma: Kişinin kafatasında oluşan ve iç kulağın hasar görmesine neden olan bir kırıktan sonra, oldukça çok kısıtlayıcı vertigo ile beraber hem bulantı hem de işitme kaybı yaşanmaktadır. Hastadaki baş dönmesi birkaç hafta kadar devam edebilmektedir.

Alerji: İnsanların bir kısmı, alerjik tepki gösterdikleri besinleri veya havadaki polen ya da toz gibi parçacıkları aldıklarında, baş dönmesi veya vertigo meydana gelebilmektedir.

Vertigo’nun diğer nedenleri:

Vertigo nedenleri olarak yaşlılık, migren, depresyon gibi psikiyatrik etkenler, boyun kireçlenmesi ve boyun fıtığı gibi nedenler de sayılabilir. Ayrıca B12 vitamin başta olmak kaydıyla bazı vitaminlerin eksikliğinde, uzun müddet alkol tüketimi yapanlarda görülen hasarlar neticesinde, beyin zarındaki iltihaplanmalarda, kanser ilaçları ve tüberküloz ilaçlarının yan etkilerinde, epilepsi nöbetlerinde baş dönmesi sorunu yaşanabilmektedir.

Vertigo teşhisi nasıl yapılır?

Kişi baş dönmesi şikayetiyle doktora gittiği zaman, kulak muayenesi ve nörolojik muayene yapılmaktadır. Muayene ile problemin kulakta mı ya da beyinde mi olduğu araştırılır. Hastaya işitme testi, iç kulak denge testi, tomografi, beyin elektrosu veya MR tetkiki yapılabilmektedir.

Vertigo tedavisi nasıl yapılır?

Vertigo tedavisinde önemli olan konu altında yatan nedeninin bulunmasıdır. Vertigo’ya meniere hastalığı yol açıyorsa ilaç tedavisi uygulanır. Yeterli gelmezse tedavi için özel bir ameliyat yapılarak sebebi tümörse alınır. Psikojenik ve enfeksiyon kaynaklı olarak gelişen vertigolar, basit ilaç tedavileri ve istirahat ile düzeltilebilmektedir.

Vertigo tedavisindeki aşamalar;

  • Alkol, sigara, stres ve kafein gibi tetikleyen faktörlerin yok edilmesi,
  • Tetikleyici pozisyonlardan sakınma,
  • Denge egzersizleri ve ilaç tedavileri
  • Beyindeki ya da orta kulaktaki bir lezyon için cerrahi yöntem.

Vertigo’dan korunma yöntemleri:

  • Bağışıklığınızı güçlendirin: Beslenmenizi sağlıklı hatta organik gıdalar tüketerek gerçekleştirin. Sabah kahvaltısında 1-2 tane yumurta yiyin. Gün içinde bir avuç ceviz, fındık, badem veya fıstık tüketin. Sütünüzü günlük süt olarak için ve protein içeren besinler tüketin.
  • D vitamini takviyesi alın: D vitamini için en önemli kaynak güneştir. Bu nedenle mümkün olduğunca güneşlenmelisiniz. Sağlıklı bir bedene sahip olmak D vitamini almanız gerekmektedir.
  • Tuz alımını azaltın: Aşırı tuz tüketimi nedeniyle iç kulakta bulunan sıvıda artış olur. Bundan dolayı tuz tüketiminizi azaltmalısınız.
  • Bol miktarda su için: Vücudunuzdaki su/tuz dengesini sağlayabilmek ve bunu koruyabilmek için bolca su içmelisiniz. Tabi kahve ve çay gibi içecekler almakla değil. Bu tür içecekler iç kulakta sıvı artışına yol açabilmektedir.
  • Düzenli spor yapın: Spor yapmak vertigo için de çok önemli bir aktivitedir. İnsan sağlığı ve sağlıklı yaşam açısından büyük bir öneme sahip olan sporu hayatınıza sokmalısınız.
  • Ayrıca, süratli araba kullanmaktan, başınızı hızlı bir şekilde sağa ve sola döndürmekten, lunaparklarda bulunan bazı aletlerden uzak durmalısınız.

Add Comment